Laatst inhoudelijk bijgewerkt op 7 oktober 2026
Wat is een verantwoordelijke persoon in de EU?
Een verantwoordelijke persoon is in de Europese productregels een partij die voor bepaalde producten een wettelijke rol vervult bij contact met toezichthouders en controle van productinformatie. Het gaat niet noodzakelijk om een individuele medewerker; het kan ook een bedrijf zijn. De precieze betekenis en taken verschillen per wet.
Voorbeeld: Een fabrikant buiten de EU kan voor een consumentenproduct een in de EU gevestigde verantwoordelijke marktdeelnemer nodig hebben. Die partij moet niet alleen op de verpakking staan, maar ook daadwerkelijk de toepasselijke taken uitvoeren.
“Persoon” kan ook een bedrijf zijn
Artikel 16 van Verordening (EU) 2023/988 gebruikt de term verantwoordelijke persoon voor de economische operator die in de EU is gevestigd en de taken uit artikel 4 lid 3 van Verordening (EU) 2019/1020 uitvoert. Dat kan een natuurlijke persoon zijn, maar in de praktijk is het vaak een onderneming.
De verantwoordelijke persoon vormt een bereikbaar EU-aanspreekpunt voor markttoezicht. Die partij moet kunnen controleren of kernstukken bestaan, informatie aan een toezichthouder verstrekken en meewerken wanneer een product een risico vormt. De rol vervangt de fabrikant niet en maakt een onveilig product niet vanzelf compliant.
| Mogelijke EU-partij | Wanneer? | Belangrijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| Fabrikant in de EU | De fabrikant zelf is in de Unie gevestigd. | De fabrikant draagt al de volledige fabrikantverplichtingen. |
| Importeur | De fabrikant zit buiten de EU en een EU-partij brengt het product uit een derde land op de markt. | De importeur heeft naast deze rol eigen importeursverplichtingen. |
| Gemachtigde | De fabrikant heeft een EU-partij schriftelijk gemandateerd voor de artikel 4-taken. | Het mandaat moet de vereiste taken daadwerkelijk omvatten. |
| Fulfilmentdienstverlener | Er is geen EU-fabrikant, importeur of gemachtigde en de dienstverlener behandelt het product. | Dit is een vangnet; de dienstverlener moet toegang tot documenten en samenwerking regelen. |
Wanneer is een verantwoordelijke persoon verplicht?
Onder de GPSR mag een consumentenproduct alleen op de EU-markt worden gebracht wanneer er een verantwoordelijke economische operator in de EU is. Deze eis geldt ook voor producten die rechtstreeks vanuit een land buiten de EU aan Europese consumenten worden verkocht. De vestigingsplaats van de webshop of fabrikant buiten de EU neemt de eis niet weg.
Voor veel CE-producten bestond een vergelijkbare eis al via artikel 4 van de Markttoezichtverordening. De GPSR breidt het beginsel uit naar producten die onder de algemene productveiligheidsregels vallen. Controleer daarnaast altijd sectorspecifieke wetgeving: cosmetica, medische hulpmiddelen en andere productgroepen gebruiken soms eveneens de term “responsible person”, maar met een eigen definitie en andere taken.
Welke taken heeft de verantwoordelijke EU-partij?
1. Controleren dat documentatie is opgesteld
Als de productwet een EU-conformiteitsverklaring of prestatieverklaring en technische documentatie verlangt, controleert de verantwoordelijke partij of deze zijn opgesteld. Zij bewaart de verklaring gedurende de toepasselijke termijn en zorgt dat de technische documentatie op verzoek aan de autoriteit beschikbaar kan worden gesteld.
Dit is meer dan het opslaan van een certificaat. De stukken moeten aan het exacte product zijn gekoppeld. Lees ook wat in een technisch dossier hoort en welke fouten vaak voorkomen in een EU-conformiteitsverklaring.
2. Informatie aan toezichthouders verstrekken
Na een gemotiveerd verzoek moet de verantwoordelijke partij alle informatie en documentatie leveren die nodig is om conformiteit aan te tonen. Dat gebeurt in een taal die de markttoezichthouder gemakkelijk kan begrijpen. De partij moet daarom vooraf regelen hoe snel zij volledige, actuele documenten van de fabrikant krijgt.
3. Autoriteiten informeren bij een risico
Heeft de verantwoordelijke partij reden om te denken dat een product een risico vormt, dan informeert zij de markttoezichtautoriteiten. Zij kan zich niet beperken tot het doorsturen van een e-mail naar de fabrikant buiten de EU.
4. Meewerken aan corrigerende maatregelen
De partij werkt met autoriteiten samen aan maatregelen die risico’s of non-conformiteit wegnemen. Denk aan aanvullende informatie, verkoopstop, correctie, uit de handel nemen of terugroepen. De fabrikant en andere marktdeelnemers behouden ondertussen hun eigen verplichtingen.
5. Regelmatig kerninformatie controleren
Artikel 16 GPSR verlangt daarnaast passende regelmatige controles, rekening houdend met de mogelijke productrisico’s. Daarbij gaat het onder meer om technische documentatie, instructies en veiligheidsinformatie, productidentificatie en correcte gegevens van fabrikant en importeur. Hoe intensief die controle moet zijn, hangt af van product, risico en handelsketen.
Praktijkvoorbeeld: lamp rechtstreeks uit Azië
Een Aziatische fabrikant verkoopt een lamp via een eigen webshop rechtstreeks aan Nederlandse consumenten. Er is geen traditionele importeur die voorraad inkoopt. Vóór verkoop moet toch een verantwoordelijke EU-marktdeelnemer zijn aangewezen. Dat kan bijvoorbeeld een gemachtigde met een correct schriftelijk mandaat zijn. De naam en contactgegevens van die EU-partij moeten bij het product en in het online aanbod staan. De gemachtigde moet toegang hebben tot de relevante documentatie en kunnen samenwerken met toezichthouders; alleen een betaald EU-adres op de verpakking is onvoldoende.
Welke gegevens moeten op product of verpakking staan?
De naam, geregistreerde handelsnaam of het merk en de contactgegevens van de verantwoordelijke EU-partij moeten op het product, de verpakking, het pakket of een begeleidend document worden vermeld. Kies de plaats die de wet voor het betreffende product toestaat en zorg dat de informatie goed leesbaar en actueel is.
De gegevens van de verantwoordelijke persoon vervangen niet automatisch die van fabrikant en importeur. Een product kan daarom meerdere namen en adressen dragen, elk met een andere wettelijke rol. Gebruik duidelijke rolaanduidingen en voorkom dat labels verplichte informatie bedekken.
Wat moet op de online productpagina staan?
Wanneer de fabrikant buiten de EU is gevestigd, moet een online aanbod onder artikel 19 GPSR ook de naam en het post- en elektronische adres van de verantwoordelijke EU-persoon tonen. Deze informatie moet vóór aankoop gemakkelijk toegankelijk zijn; alleen een foto van kleine tekst op de verpakking is geen betrouwbare oplossing.
Daarnaast zijn onder meer fabrikantgegevens, productidentificatie en toepasselijke waarschuwingen vereist. Bekijk de volledige checklist voor GPSR-informatie op een online productpagina.
Gemachtigde en verantwoordelijke persoon: wat is het verschil?
Een gemachtigde is een specifieke soort EU-marktdeelnemer die van de fabrikant een schriftelijk mandaat krijgt. De gemachtigde kan de verantwoordelijke persoon zijn wanneer het mandaat expliciet de taken uit artikel 4 lid 3 omvat. Een algemeen verkoop-, administratie- of postadrescontract is daarvoor niet genoeg.
De gemachtigde voert alleen de taken uit die rechtsgeldig zijn gemandateerd. Kernverantwoordelijkheden van de fabrikant, zoals veilig productontwerp en het opstellen van technische documentatie, kunnen niet simpelweg verdwijnen door een vertegenwoordiger te benoemen.
Is een importeur automatisch de verantwoordelijke persoon?
Wanneer een fabrikant buiten de EU zit en een EU-importeur het product uit het derde land op de markt brengt, vervult de importeur doorgaans de rol van verantwoordelijke economische operator. De importeur moet bovendien aan zijn eigen controle-, label-, opslag-, documentatie- en meldplichten voldoen. Zie daarvoor de uitleg over verplichtingen bij import van buiten de EU.
Een schriftelijk aangewezen gemachtigde kan bij bepaalde handelsmodellen de artikel 4-taken uitvoeren, maar dat neemt niet automatisch alle verplichtingen van een bestaande importeur weg. Breng de volledige keten en toepasselijke productwet in kaart.
Wanneer wordt een fulfilmentdienstverlener verantwoordelijk?
Een fulfilmentdienstverlener kan het vangnet zijn wanneer geen EU-fabrikant, importeur of gemachtigde aanwezig is. Daarvoor moet de onderneming in de EU zijn gevestigd en voor het product minimaal twee relevante fulfilmentdiensten verrichten, zoals opslag, verpakking, adressering en verzending, zonder eigenaar van het product te zijn.
Omdat zo’n dienstverlener vaak geen directe relatie met de fabrikant heeft, moet hij vóór acceptatie toegang tot verklaringen, technische documentatie en medewerking aan corrigerende maatregelen regelen. Een gewone pakketvervoerder of postdienst wordt niet alleen door bezorging de verantwoordelijke persoon.
Veelgemaakte fouten
- een willekeurig EU-adres gebruiken zonder dat die partij de wettelijke taken uitvoert;
- denken dat “EU representative” op een label voldoende bewijs van een geldig mandaat is;
- alleen een naam vermelden en geen bruikbaar post- en elektronisch contactadres;
- de verantwoordelijke persoon verwarren met fabrikant, importeur of verkoper;
- de EU-contactgegevens niet op de online productpagina tonen;
- een gemachtigde aanwijzen die geen toegang heeft tot het technische dossier;
- aannemen dat een marketplace automatisch verantwoordelijke persoon is;
- een fulfilmentpartij benoemen zonder afspraken over documenten en corrigerende maatregelen;
- sectorspecifieke regels voor bijvoorbeeld cosmetica verwarren met de GPSR.
Stappenplan voor webshops en fabrikanten buiten de EU
- Bepaal alle toepasselijke algemene en sectorspecifieke productwetgeving.
- Breng fabrikant, importeur, gemachtigde en fulfilmentpartijen in kaart.
- Bepaal welke EU-partij de artikel 4-taken uitvoert.
- Leg taken en toegang tot documenten schriftelijk vast.
- Controleer verklaring, technisch dossier en productspecifieke bewijsstukken.
- Breng naam, rol en contactgegevens op de toegestane fysieke drager aan.
- Neem de EU-verantwoordelijke persoon op iedere relevante online productpagina op.
- Leg periodieke controles en wijzigingsmeldingen vast.
- Richt communicatie met toezichthouders en corrigerende maatregelen in.
FAQ
Moet ieder consumentenproduct een verantwoordelijke persoon in de EU hebben?
Een product onder de GPSR mag alleen op de markt komen als een verantwoordelijke economische operator in de EU aanwezig is. Sectorspecifieke regels kunnen aanvullende eisen stellen.
Kan een bedrijf buiten de EU zelf verantwoordelijke persoon zijn?
Nee, de verantwoordelijke economische operator moet in de EU zijn gevestigd. De fabrikant buiten de EU kan wel een geschikte gemachtigde in de EU aanwijzen.
Is een postbusadres of labelservice voldoende?
Nee. De partij moet de wettelijke controletaken kunnen uitvoeren, documenten beschikbaar hebben en met toezichthouders samenwerken.
Kan een distributeur verantwoordelijke persoon zijn?
Een distributeur staat niet als zelfstandige optie in artikel 4 lid 2. Mogelijk vervult hetzelfde bedrijf daarnaast een andere rol, bijvoorbeeld importeur of geldig gemachtigde.
Moet de verantwoordelijke persoon op bol.com of Amazon staan?
Bij online verkoop moet de vereiste EU-contactinformatie in het aanbod gemakkelijk toegankelijk zijn wanneer de fabrikant buiten de EU is gevestigd.
Neemt de verantwoordelijke persoon alle aansprakelijkheid van de fabrikant over?
Nee. De rol voegt een EU-aanspreekpunt met specifieke taken toe; fabrikant, importeur en andere partijen behouden hun eigen verplichtingen en mogelijke aansprakelijkheid.
Officiële bronnen
Dit artikel is gecontroleerd op 26 augustus 2026 aan de hand van de geconsolideerde Algemene Productveiligheidsverordening (EU) 2023/988, met name artikelen 16 en 19, Verordening (EU) 2019/1020 over markttoezicht, met name artikelen 4 en 5, de officiële richtsnoeren van de Europese Commissie voor artikel 4 en de Blue Guide 2022. De precieze rol en aanvullende taken hangen af van product, handelsketen en sectorspecifieke wetgeving.