Laatst inhoudelijk bijgewerkt op 22 september 2026
Verkoop je kleding, bedrijfskleding, bedlinnen, tafellinnen of ander huishoudtextiel in Nederland? Dan kun je onder de UPV textiel vallen. UPV staat voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid: degene die textiel als eerste beroepsmatig op de Nederlandse markt brengt, blijft ook verantwoordelijk voor de afvalfase van dat product.
De regeling geldt sinds 1 juli 2023. In 2026 is zij extra relevant, omdat producenten inmiddels niet alleen moeten melden hoeveel textiel zij op de markt brengen, maar vanaf augustus 2026 ook informatie moeten verstrekken over inzameling, hergebruik en recycling.
Kort antwoord: UPV textiel kan gelden voor fabrikanten, importeurs en buitenlandse aanbieders die kleding en huishoudtextiel in Nederland op de markt brengen. Zij moeten onder meer zorgen voor een passend en kosteloos inzamelsysteem, hergebruik en recycling organiseren of financieren, consumenten informeren en jaarlijks rapporteren aan Rijkswaterstaat.
Wat is UPV textiel?
UPV textiel is een vorm van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Het uitgangspunt is dat de partij die een product op de markt brengt niet alleen verantwoordelijk is voor de verkoopfase, maar ook voor wat er met het product gebeurt zodra het afval wordt.
Voor textiel betekent dit dat producenten moeten bijdragen aan inzameling, voorbereiding voor hergebruik en recycling. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving van deze regels.
Wil je eerst de bredere systematiek begrijpen? Lees dan ook UPV voor producenten en importeurs: registratie, inzameling en rapportage.
Voor welke textielproducten geldt de UPV?
Volgens de Nederlandse overheid geldt de UPV textiel voor onder meer de volgende productgroepen:
- consumentenkleding;
- bedrijfskleding en industriële kleding;
- bedlinnen;
- tafellinnen;
- huishoudlinnen, zoals handdoeken en theedoeken.
De regeling geldt niet voor verkopers die uitsluitend tweedehands textielproducten verkopen. Bij nieuwe producten is niet alleen het soort textiel relevant, maar vooral ook wie het product als eerste in Nederland op de markt brengt.
Wanneer ben je producent onder de UPV textiel?
Het woord producent kan verwarrend zijn. Je hoeft het kledingstuk of linnengoed niet zelf te fabriceren om juridisch als producent te worden gezien. De kernvraag is wie het product beroepsmatig als eerste op de Nederlandse markt aanbiedt.
Nederlandse fabrikant
Maak je zelf kleding of huishoudtextiel en breng je dit in Nederland op de markt, dan ben je doorgaans producent voor de UPV.
Importeur
Importeer je nieuwe textielproducten uit een ander land en bied je deze vervolgens voor het eerst in Nederland aan, dan kun je eveneens producent zijn voor de UPV. Dat staat los van het feit dat een buitenlandse leverancier het product fysiek heeft gemaakt.
Voor importeurs spelen vaak meerdere productregels tegelijk. Bekijk daarom ook de verplichtingen van een importeur buiten de EU.
Buitenlandse verkoper
Een buitenlandse producent die rechtstreeks textiel aan Nederlandse consumenten levert, kan eveneens onder de Nederlandse UPV vallen. Volgens Business.gov.nl moet zo’n buitenlandse producent een gemachtigde vertegenwoordiger in Nederland aanwijzen.
Welke verplichtingen gelden voor producenten?
De verplichtingen gaan verder dan alleen een registratie. Producenten moeten de afvalfase daadwerkelijk organiseren of laten organiseren.
- Melden bij Rijkswaterstaat: een producent moet zich melden voor de UPV textiel.
- Jaarlijks rapporteren: ieder jaar vóór 1 augustus moet informatie worden aangeleverd over het voorgaande jaar.
- Inzameling organiseren: afgedankte producten moeten via een passend inzamelsysteem kunnen worden ingeleverd; voor de gebruiker moet dit systeem kosteloos zijn.
- Hergebruik en recycling realiseren: ingezameld textiel moet waar mogelijk worden voorbereid voor hergebruik of worden gerecycled.
- Afvalverwerking financieren: producenten dragen de verantwoordelijkheid voor de kosten van het systeem.
- Klanten informeren: consumenten moeten weten hoe het inzamelsysteem werkt en waar zij afgedankt textiel kunnen inleveren.
Welke doelen gelden in 2026?
De prestatiedoelen lopen de komende jaren stapsgewijs op. De ILT vermeldt dat producenten er in 2025 voor moesten zorgen dat 50% van het in 2024 verkochte textiel, gemeten in kilo’s, werd voorbereid voor hergebruik of gerecycled. Voor 2026 stijgt dit percentage naar 55%. Daarna loopt het verder op tot 75% vanaf 2030.
Daarnaast gelden afzonderlijke doelen voor daadwerkelijk hergebruik, hergebruik in Nederland en vezel-tot-vezelrecycling. Daardoor is alleen het totaalgewicht van ingezameld textiel niet genoeg: een producent moet ook kunnen onderbouwen wat er met het materiaal is gebeurd.
Vanaf augustus 2026 moet volgens de ILT aan Rijkswaterstaat ook informatie worden verstrekt over de inzameling, het hergebruik en de recycling van afgedankte producten. Een goede administratie over volumes en verwerkingsroutes is daarom essentieel.
Zelf regelen of aansluiten bij een producentenorganisatie?
Een producent kan de UPV-verplichtingen zelf organiseren, maar kan zich ook aansluiten bij een producentenorganisatie. Zo’n organisatie kan namens aangesloten producenten onder meer de melding en verslaglegging verzorgen en collectieve inzameling en verwerking organiseren.
De keuze hangt onder andere af van verkoopvolume, productcategorieën, administratieve capaciteit en de landen waarin je actief bent. Een Nederlandse aansluiting lost bovendien niet automatisch verplichtingen in andere EU-landen op.
Voorbeeld: webshop importeert kleding uit China
Stel dat een Nederlandse webshop nieuwe T-shirts en werkkleding uit China importeert en deze in Nederland verkoopt. De Chinese fabriek maakt de producten, maar de Nederlandse importeur brengt ze voor het eerst op de Nederlandse markt. Voor de UPV textiel kan die importeur daardoor als producent gelden.
De onderneming moet dan niet alleen naar textiel kijken. Voor dezelfde zending kunnen bijvoorbeeld ook verplichtingen gelden voor verpakkingen en kunnen chemische producteisen onder REACH relevant zijn. Zie daarvoor ook REACH voor webshops en importeurs.
UPV textiel is niet hetzelfde als textiellabeling of productveiligheid
UPV textiel gaat primair over de verantwoordelijkheid voor de afvalfase. Andere regels kunnen daarnaast eisen stellen aan bijvoorbeeld vezelsamenstelling, chemische stoffen, productveiligheid, verpakking en consumenten-informatie.
Een correcte UPV-registratie betekent dus niet automatisch dat het product volledig compliant is. Andersom vervangt naleving van REACH of productveiligheidsregels de UPV-verplichtingen niet.
Praktische checklist UPV textiel
- Bepaal of jouw product onder kleding, bedrijfskleding of huishoudtextiel valt.
- Bepaal wie het product als eerste beroepsmatig in Nederland op de markt brengt.
- Controleer of je je als producent bij Rijkswaterstaat moet melden.
- Leg per kalenderjaar vast hoeveel kilo textiel je op de markt brengt.
- Regel een passend inzamel-, hergebruik- en recyclingsysteem of sluit je aan bij een producentenorganisatie.
- Leg vast welke hoeveelheden worden ingezameld, hergebruikt en gerecycled.
- Informeer klanten duidelijk over de inzamelmogelijkheden.
- Dien de jaarlijkse rapportage tijdig in.
Controleer welke regels voor jouw product gelden
Of UPV textiel op jouw onderneming van toepassing is, hangt af van het exacte product, de handelsrol en het land waarin je het product op de markt brengt. Bij import en online verkoop kunnen bovendien meerdere verplichtingen tegelijk spelen.
Met de gratis KeurMatch productcheck krijg je een eerste indicatie van de regels, registraties, documenten en onderzoeken die voor jouw product mogelijk relevant zijn.
Officiële bronnen
Dit artikel is op 22 september 2026 gecontroleerd aan de hand van informatie van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), Business.gov.nl / RVO en de Rijksoverheid.