Laatst inhoudelijk bijgewerkt op 7 oktober 2026
Wat is de NVWA en wat is een productcontrole?
De NVWA is de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Zij houdt onder meer toezicht op de veiligheid van veel consumentenproducten. Bij een productcontrole kan een toezichthouder beoordelen of product, etiketten, documentatie en het aanbod voldoen aan de regels.
Voorbeeld: Verkoop je speelgoed, dan kan de NVWA bijvoorbeeld informatie opvragen over veiligheidswaarschuwingen en testdocumentatie. De manier van controleren hangt af van product en risico.
Waarom wordt een product gecontroleerd?
Producttoezicht is risicogericht. Een controle kan voortkomen uit een thematisch onderzoek, klacht, ongeval, bedrijfsmelding, Safety Gate-signaal, informatie van een andere autoriteit of een grenscontrole. Ook je online aanbod kan aanleiding zijn.
De NVWA houdt toezicht op veel consumentenproducten, maar niet op iedere productgroep als enige autoriteit. Afhankelijk van het product kunnen ook andere toezichthouders bevoegd zijn. Bepaal daarom eerst welke productwetgeving en autoriteit gelden.
Een inspectie is meestal onaangekondigd
De NVWA vermeldt dat bedrijven op ieder moment kunnen worden gecontroleerd en dat inspecties meestal niet vooraf worden aangekondigd. Zorg dat dossiers daarom ook toegankelijk zijn wanneer je vaste compliance-medewerker afwezig is.
De inspecteur toont een toezichthouderspas. Twijfel je aan de identiteit, vraag dan naar deze pas en verifieer zo nodig via het officiële NVWA-contactkanaal. Noteer naam, datum, onderwerp en referentienummer.
Wat kan de NVWA controleren?
Product, verpakking en webpagina
De inspecteur kan nagaan of product, verpakking en online aanbod overeenkomen en of verplichte informatie zichtbaar is. Denk aan model- en batchnummers, fabrikant, importeur, verantwoordelijke EU-partij, CE-markering, waarschuwingen en Nederlandse instructies.
Controleer vooraf wat op een productlabel moet staan en welke GPSR-informatie online zichtbaar moet zijn.
Technische documentatie
Afhankelijk van de regels kan worden gevraagd om productbeschrijving, tekeningen, risicoanalyse, normenlijst, berekeningen, testrapporten, EU-conformiteitsverklaring, certificaten, labels en handleidingen. Alles moet bij het gecontroleerde model en de betrokken batch horen.
Een rapport van een vergelijkbaar product of een verklaring met een ander typenummer is geen betrouwbare modelmatch. Gebruik de checklist voor de inhoud van een technisch dossier.
Traceerbaarheid
Je moet kunnen uitleggen van wie je het product ontving, aan wie je het leverde en welke aantallen in welke landen zijn verkocht. Leg fabrikant, leverancier, importeur, model, batch, voorraad en verkoop daarom gekoppeld vast.
Klachten en incidenten
De inspecteur kan vragen hoe je klachten beoordeelt, ongevallen registreert en producten blokkeert of meldt. Laat zien dat signalen aan model en batch worden gekoppeld. Is het product gevaarlijk, volg dan het stappenplan voor verkoopstop en terugroepactie.
Welke bevoegdheden hebben toezichthouders?
De Algemene wet bestuursrecht en Europese markttoezichtregels geven toezichthouders onderzoeksbevoegdheden. Afhankelijk van wet en doel kunnen inspecteurs:
- bedrijfsruimten en vervoermiddelen betreden en onderzoeken;
- inlichtingen en documenten vorderen;
- administratie inzien, kopiëren of tijdelijk meenemen;
- foto-, video- en geluidsopnamen maken;
- producten onderzoeken en monsters nemen;
- technische gegevens, software en keteninformatie opvragen;
- online aanbod controleren.
Verordening (EU) 2019/1020 vereist onder meer bevoegdheden voor onaangekondigde inspecties, documentonderzoek en productmonsters. Het optreden moet doelgericht en evenredig zijn.
Moet je meewerken?
Ja. Je bent in beginsel verplicht toegang tot bedrijfsruimten te geven, informatie te verstrekken en een inspectie niet te belemmeren. Niet meewerken aan een formele vordering kan leiden tot een maatregel, boete of strafrechtelijke gevolgen.
Voor woningen gelden bijzondere regels. Bevindt de bedrijfsruimte zich in of achter een woning, vraag dan op welke wettelijke bevoegdheid of machtiging de toegang berust. Blijf praktisch meewerken en laat juridische vragen parallel beoordelen.
Wanneer geldt het zwijgrecht?
Medewerking aan toezicht is de hoofdregel. Worden vragen gesteld over jouw betrokkenheid bij een feit waarvoor een boete of straf kan volgen, dan hoef je die bestraffende vragen niet te beantwoorden. Vooraf hoort de cautie te worden gegeven: de mededeling dat je niet verplicht bent te antwoorden.
Maak onderscheid tussen het beschikbaar stellen van bestaande documenten en een verklaring over een mogelijke overtreding. Bij een reëel boeterisico kan directe juridische bijstand verstandig zijn.
Mag een jurist of getuige aansluiten?
Volgens de NVWA mag je een getuige of advocaat bij de inspectie laten zijn, zolang je het onderzoek niet belemmert. Laat één medewerker de communicatie coördineren. Als een antwoord niet zeker is, noteer de vraag en lever later een gecontroleerd antwoord aan.
Je mag tijdens de controle een verklaring geven en vragen die in het verslag op te nemen. Vraag ook welke modellen, batches, wetten en onderzoeksvragen binnen de controle vallen.
Wat gebeurt er met productmonsters?
Een toezichthouder kan exemplaren meenemen voor onderzoek. Leg productnaam, model, EAN, batch, hoeveelheid, conditie en verzegeling vast. Vraag om een bewijs en bewaar zo mogelijk een representatief exemplaar van dezelfde batch.
Maak een monsterlog
- datum, inspecteur en zaaknummer;
- exact product en batch;
- aantal meegenomen exemplaren;
- foto’s en conditie bij overdracht;
- ontvangst- of bemonsteringsbewijs;
- eventuele voorraadblokkade.
Wat gebeurt er na de inspectie?
De inspecteur maakt een inspectieverslag. Als alles akkoord is, volgt doorgaans geen interventie. Vindt de NVWA een overtreding, dan noemt zij vier routes die kunnen worden gecombineerd:
- nalevingshulp;
- een officiële waarschuwing;
- een rapport van bevindingen voor maatregel of boete;
- een proces-verbaal.
Bij productrisico’s kan daarnaast worden verlangd dat je informatie corrigeert, verkoop stopt, producten uit de handel neemt, consumenten waarschuwt of een recall uitvoert. Online aanbod kan eveneens worden beperkt.
Kun je reageren of bezwaar maken?
Je kunt tijdens de inspectie je verklaring laten vastleggen. Tegen de controle zelf of een waarschuwing staat niet altijd bezwaar open. Voor een definitieve boete of maatregel kun je doorgaans eerst een zienswijze indienen, behalve bij spoed. Tegen het uiteindelijke besluit kan bezwaar en beroep mogelijk zijn.
Vraag het inspectieverslag op en controleer productidentificatie, aantallen, verklaringen en tijdlijn. Corrigeer feitelijke onjuistheden snel en onderbouwd. Wijzig of vernietig geen relevante stukken nadat het onderzoek is begonnen.
Zo maak je je webshop inspectieklaar
- Bepaal per product je rol en toepasselijke wetgeving.
- Koppel ieder model en elke batch aan de juiste dossier-versie.
- Controleer labels, handleiding en webpagina tegen elkaar.
- Bewaar traceerbare inkoop-, voorraad- en verkoopgegevens.
- Registreer klachten, incidenten en corrigerende acties.
- Wijs een primaire en vervangende contactpersoon aan.
- Maak documenten veilig en snel exporteerbaar.
- Leg een procedure vast voor monsters en voorraadblokkade.
- Test jaarlijks met een interne dossiersteekproef.
Veelgemaakte fouten
- documenten pas na de controle bij de leverancier opvragen;
- een testrapport tonen dat niet bij model of batch hoort;
- onjuiste fabrikant- of importeursgegevens gebruiken;
- medewerkers antwoorden laten gokken;
- geen bewijs bijhouden van meegenomen monsters;
- inkoop, voorraad en verkoop niet kunnen koppelen;
- klachten niet beoordelen op veiligheidsrisico;
- de inspectie hinderen uit angst voor een boete;
- een waarschuwing niet tijdig opvolgen.
FAQ
Kondigt de NVWA een inspectie vooraf aan?
Meestal niet. Afhankelijk van bedrijf en onderwerp kan wel een afspraak worden gemaakt.
Mag de NVWA mijn technische dossier opvragen?
Ja. Relevante technische documentatie, administratie en ketengegevens kunnen voor het toezicht worden gevorderd.
Mag de inspecteur producten meenemen?
Er kunnen monsters worden genomen. Vraag om registratie en leg zelf model, batch, aantal en conditie vast.
Mag mijn advocaat aanwezig zijn?
De NVWA vermeldt dat een getuige of advocaat mag aansluiten, zolang de inspectie niet wordt belemmerd.
Krijg ik direct een boete?
Niet noodzakelijk. Er kan niets volgen, maar ook nalevingshulp, een waarschuwing, maatregel, boetetraject of proces-verbaal.
Officiële bronnen
Dit artikel is gecontroleerd op 1 september 2026 aan de hand van de NVWA-uitleg Hoe werkt een inspectie van de NVWA?, Veilige consumentenproducten aanbieden, hoofdstuk 5 Algemene wet bestuursrecht, de Verordening markttoezicht (EU) 2019/1020 en de actuele GPSR.