Laatst inhoudelijk bijgewerkt op 7 oktober 2026
Voor CE-markering van machines geldt in september 2026 nog de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Vanaf 20 januari 2027 wordt de Machineverordening (EU) 2023/1230 het belangrijkste wettelijke kader. Verkoop, importeer of produceer je machines? Bereid dan niet alleen een nieuwe verklaring voor, maar controleer ook het ontwerp, de risicobeoordeling, software, documentatie en de juiste beoordelingsprocedure.
Dit artikel gaat specifiek over die overgang. Zoek je de algemene uitleg over CE? Lees dan eerst wanneer CE-markering verplicht is.
Wat zijn de Machinerichtlijn en de Machineverordening?
Dit zijn Europese regels voor de veiligheid en conformiteit van machines. Ze stellen eisen aan onder meer ontwerp, risicobeoordeling en documentatie. De nieuwe Machineverordening vervangt op de daarvoor vastgelegde datum de oudere Machinerichtlijn; daarom is het belangrijk te bepalen welk regime op het moment van marktintroductie geldt.
Voorbeeld: Denk aan een elektrische zaagmachine: voordat die verkocht mag worden, moeten de relevante risico’s en veiligheidsmaatregelen worden beoordeeld en vastgelegd.
Wanneer geldt de Machinerichtlijn en wanneer de Machineverordening?
De Europese Commissie noemt 20 januari 2027 als algemene toepassingsdatum van de nieuwe verordening. Machines die daarvoor voor het eerst op de EU-markt worden gebracht, moeten aan de huidige Machinerichtlijn voldoen. De nieuwe regels vervangen die verplichting niet alvast in 2026. Bron: Europese Commissie over machines en de overgang.
Maak daarom per model en levering zichtbaar welk regelkader van toepassing is. Alleen een besteldatum, bouwjaar of verkoopdatum in je webshop is daarvoor geen veilige administratieve vuistregel. Leg de relevante marktintroductie en productversie vast en laat twijfelgevallen rond voorraad, invoer of ingebruikname beoordelen voordat je levert.
Welke producten vallen eronder?
De regels gaan niet uitsluitend over grote productielijnen. Ook bepaalde verwante producten, zoals verwisselbare uitrustingsstukken, veiligheidscomponenten en hijsgereedschappen, vallen binnen het toepassingsgebied. Voor niet-voltooide machines bestaat een afzonderlijk traject. Er zijn bovendien uitzonderingen. De uitleg van EU-OSHA over de Machineverordening beschrijft deze afbakening.
Begin dus met de productfunctie, niet met de naam die je leverancier op een offerte zet. Een onderdeel, losse aandrijving en gebruiksklare machine kunnen een verschillende beoordeling vragen. Leg vast wat je precies levert, wat de gebruiker nog moet monteren en wie de veiligheid van het uiteindelijke geheel beoordeelt.
Wat verandert er voor de CE-markering van machines?
1. Digitale risico’s worden explicieter meegenomen
De nieuwe verordening behandelt onder meer veiligheidsrelevante software, bescherming tegen aantasting van veiligheidsfuncties en nieuwe technologie zoals AI. Ook de beoordeling van bepaalde risicocategorieën verandert. Een vertrouwd CE-traject is daardoor niet automatisch voldoende voor ieder model in 2027. De Europese Commissie licht deze vernieuwingen toe.
Praktisch betekent dit: bespreek met je technische leverancier welke netwerkverbindingen, updates en toegangsrechten de machineveiligheid kunnen beïnvloeden. Maak bijvoorbeeld inzichtelijk wie een veiligheidsinstelling kan wijzigen en hoe een softwareversie aan de geleverde machine wordt gekoppeld. Dit zijn nuttige onderzoeksvragen, geen universele technische oplossing voor elke machine.
2. Digitale documentatie krijgt meer ruimte, onder voorwaarden
De Commissie beschrijft mogelijkheden voor digitale instructies en conformiteitsverklaringen, met voorwaarden die de toegankelijkheid en veiligheid moeten waarborgen. Vervang een handleiding daarom niet zonder verdere controle door alleen een QR-code.
Controleer in je werkproces of de juiste gebruiker de juiste versie kan vinden, bewaren en gebruiken. Leg ook vast hoe je omgaat met verzoeken om papier en met informatie voor gebruikers zonder internetverbinding. Zie daarnaast onze uitleg over verplichte gebruiksaanwijzingen.
3. Dossier en procedures moeten op de nieuwe structuur aansluiten
De bijlagen zijn anders ingedeeld. In de huidige richtlijn staan de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen in bijlage I; in de verordening in bijlage III. De verordening behandelt technische documentatie in bijlage IV en verklaringen in bijlage V. Bijlage I bevat productcategorieën met specifieke beoordelingsroutes. Controleer dus inhoud én verwijzingen, niet alleen het nummer van de wet. Bronnen: EU-OSHA over de Machinerichtlijn en de Machineverordening.
De Nederlandse overheid noemt het verduidelijken van begrippen, nieuwe technologieën en vereenvoudiging van documentatie als belangrijke redenen voor de herziening. Dat onderstreept waarom een inhoudelijke vergelijking nodig is. Bron: ECER, ministerie van Buitenlandse Zaken.
De risicobeoordeling blijft het vertrekpunt
Ook onder de huidige Machinerichtlijn moet de fabrikant risico’s beoordelen. Daarbij tellen het bedoelde gebruik, redelijkerwijs voorzienbaar verkeerd gebruik en werkzaamheden zoals onderhoud mee. Het ontwerp moet op die beoordeling aansluiten. Dat volgt uit de toelichting op de Machinerichtlijn.
Werk die beoordeling concreet uit voor jouw configuratie. Denk bij een snijmachine bijvoorbeeld aan het bereiken van bewegende delen tijdens reinigen; bij een geautomatiseerde installatie aan onverwacht starten tijdens een storing. Noteer per risico welke maatregel is gekozen, hoe die is gecontroleerd en welk bewijs beschikbaar is. Een map met losse testrapporten vertelt dat verhaal nog niet.
Gebruik ons overzicht van het technisch dossier om documenten gestructureerd samen te brengen.
Wat moeten webshops en importeurs controleren?
CE is geen vergunning die een centrale Europese instantie afgeeft. De fabrikant is verantwoordelijk voor naleving; wie een product laat maken en onder eigen naam of merk verkoopt, geldt volgens Your Europe als fabrikant. Een keuringsdocument van een leverancier neemt die verantwoordelijkheid niet over.
- Koppel de modelaanduiding op de machine aan de verklaring, handleiding en beschikbare bewijsstukken.
- Vraag welke productuitvoering en softwareversie zijn beoordeeld. Accepteer geen dossier van een vergelijkbaar model zonder onderbouwing.
- Maak afspraken over wijzigingen tijdens productie en levering: wie meldt ze en wie beoordeelt de gevolgen?
- Controleer vóór inkoop voor 2027 of de leverancier een concreet overgangsplan heeft, inclusief verantwoordelijke personen en ontbrekende documenten.
Bij invoer van buiten de EU is ook je rol in de keten belangrijk. Lees meer over de verplichtingen van importeurs en over fabrikantschap bij private label.
Praktische voorbereidingschecklist voor 2027
- Inventariseer je assortiment. Maak een overzicht van modellen, varianten, leveranciers en geplande leveringen rond de overgang.
- Leg het toepassingsgebied vast. Noteer waarom het product een machine, verwant product of niet-voltooide machine is en welke andere productregels mogelijk relevant zijn.
- Vergelijk de eisen. Zet per model de huidige onderbouwing naast de nieuwe eisen en benoem de ontbrekende controles.
- Bevestig de beoordelingsroute. Plan eventuele externe beoordeling vroegtijdig; veronderstel niet dat een bestaand rapport iedere nieuwe verplichting afdekt.
- Werk documenten gecontroleerd bij. Koppel risicobeoordeling, tekeningen, testbewijs, instructies en verklaring aan dezelfde productversie.
- Maak een vrijgavemoment. Laat een verantwoordelijke persoon vaststellen of alle open punten zijn opgelost voordat het model wordt geleverd.
Voorbeeld: bestel je een nieuwe serie verpakkingsmachines voor levering in 2027, vraag dan nu een modelgebonden overzicht van openstaande aanpassingen. “CE aanwezig” is geen bruikbare projectstatus. Een lijst met ontbrekende bewijsstukken, eigenaars en opleverdata is dat wel.
Veelgestelde vragen
Heeft iedere machine een certificaat van een keuringsinstantie nodig?
Nee. De toepasselijke wetgeving en productcategorie bepalen of een aangemelde instantie nodig is of dat de toegestane route zonder zo’n instantie kan worden gevolgd. Controleer dit per product. Your Europe waarschuwt bovendien dat vrijwillige certificaten de voorgeschreven conformiteitsbeoordeling niet vervangen.
Moet ik alleen de datum en wetsverwijzing in mijn verklaring aanpassen?
Nee. Daarmee toon je niet aan dat ontwerp, software, instructies en beoordeling aan de nieuwe eisen voldoen. Werk eerst de inhoudelijke controle af en stel daarna de passende verklaring op. Ons artikel over de conformiteitsverklaring helpt bij de documentcontrole.
Wat als ik een bestaande machine ingrijpend verander?
Laat vóór uitvoering beoordelen welke gevolgen de wijziging heeft voor veiligheid en verantwoordelijkheden. De nieuwe verordening verduidelijkt het begrip substantiële wijziging. Niet elke reparatie valt daar automatisch onder, maar ga evenmin uit van blijvende dekking door het oorspronkelijke dossier. Zie de toelichting van EU-OSHA.
Welke controle is voor jouw machine nodig?
Begin bij je product, rol en beoogde marktintroductie. Met de KeurMatch productcheck breng je de relevante productverplichtingen in kaart en ontdek je welke punten verdere beoordeling vragen.
Bijgewerkt op 25 september 2026. Dit artikel biedt algemene informatie en vervangt geen beoordeling van een specifieke machine of levering.